Spannende termen op de verpakking van je sportvoeding... maar wat betekenen ze echt?

Spannende termen op de verpakking van je sportvoeding... maar wat betekenen ze echt? />

Als het over sportvoeding gaat, dan wordt er nogal eens gestrooid met ingewikkeld klinkende termen. Zoveel zelfs, dat het soms vooral belangrijk lijkt dat er spannende termen op het etiket staan, maar dat de betekenis van die termen niet meer zo belangrijk is. In deze blog nemen we een paar van die termen onder de loep en komen we erachter wat ze eigenlijk betekenen.

Die ingewikkeld klinkende termen hebben als hoofdtaak het interessant maken van het product, zodat jij het koopt. Neem een willekeurige promotiezin voor een willekeurige sportdrank: “De lekkerste isotone dorstlesser voor sporters”. Los van de vraag of die drank werkelijk zo lekker is, kan deze zin nog minstens twee vragen oproepen. Want wat is isotoon? En wat is een dorstlesser dan precies?

We beginnen bij de dorstlesser. Behalve de algemene definitie van een dorstlesser (een drank die je dorst lest…) wordt er in de wereld de sportdranken wordt er wel eens verschil gemaakt tussen  dorstlesser en voeding. Deze termen worden gebruikt om onderscheid te maken tussen twee soorten sportdrank. Het verschil zit hem hier vooral in de hoeveelheid koolhydraten die de sportdrank bevat. Hoe meer koolhydraten er in de drank zitten, hoe meer energie deze drank je geeft (en hoe meer hij dus lijkt op voeding). Om het verschil te onthouden: “voeding” geeft je vooral energie en “dorstlesser”, zorgt er vooral voor dat je goed gehydrateerd wordt (en dus geen dorst meer hebt).

Een dorstlesser hydrateert je zo goed, omdat hij hypo- of isotoon is. Mooie scheikundige termen voor een mooi systeem in het lichaam. Een isotone oplossing = een oplossing waarvan het aantal opgeloste deeltjes per liter gelijk is aan die van een andere oplossing. Het water in ons lichaam verdeelt zich volgens de principes van osmose: de concentratie van opgeloste deeltjes moet aan beide kanten van het membraan gelijk zijn. Kijk maar eens mee op het onderstaande plaatje:

Drink je een hypotone drank, dan zal er meer water naar het bloed moeten, om de concentratie deeltjes gelijk te houden. Het water dat je drinkt wordt dus opgenomen in het lichaam (het bloed). Drink je een hypertone drank, dan vindt de beweging van water precies omgekeerd plaats: vanuit je bloed, terug naar je maag-darmstelsel.

Bij een isotone drank is de concentratie gelijk, en is het water dus mooi gelijk verdeeld. Een goede dorstlesser is dus ofwel hypotoon, ofwel isotoon.

Belangrijke extra informatie: de opgeloste deeltjes waar we het over hebben, dat zijn de koolhydraten opgelost in je sportdrank. Maar ook bijvoorbeeld zouten en mineralen die aan je sportdrank zijn toegevoegd. Hoe meer koolhydraten er in je sportdrank zitten, hoe meer opgeloste deeltjes die drank bevat en des te groter de kans je hebt dat de drank hypertoon wordt.

Nog even terug naar de dorstlesser en de voeding: Een goede dorstlesser is per definitie hypo- of isotoon. Want een hypertone drank zorgt er uiteindelijk  juist voor dat je meer dorst krijgt. Let er bij het uitkiezen van een koolhydraatrijke sportdrank dus wel op dat hij ook echt isotoon is.

Nu we het gehad hebben over de sportvoeding die je gebruikt tijdens het sporten, gaan we verder met de producten die je kunt gebruiken na het sporten. Want ook daar wordt maar al te graag gestrooid met spannende termen. Zo heeft bijna elk sportvoedingsmerk wel een “recovery” lijn, met producten die je herstel na een inspanning zouden moeten bevorderen.

Na een fysieke inspanning is je energievoorraad leeg en zijn je spieren enigszins beschadigd. Om hiervan te herstellen, heeft je lichaam koolhydraten en eiwitten nodig. Koolhydraten vooral voor het terug aanvullen van die energievoorraad en eiwitten voor de spieropbouw. Een goed herstelproduct bevat dus zowel koolhydraten als eiwitten. Het liefst in een ratio die rond de 4:1 ligt, voor een zo optimaal mogelijk effect.  Of je deze voedingsstoffen nu haalt uit een bakje kwark met banaan, of een recovery drank/reep van je favoriete merk, die keuze is aan jou.

Naast de enigszins standaard herstelproducten in de vorm van een reep of een shake, zijn er ook nog tal van supplementen die claimen dat ze je herstel bevorderen en je helpen nog meer spiermassa op te bouwen. BCAA’s zijn daarvan misschien wel het bekendste voorbeeld. Maar wat zijn dat eigenlijk?

BCAA staat voor  Branched Chained Amino Acids, ofwel ‘vertakte-keten-aminozuren’. De BCAA’s bestaan uit de drie essentiële aminozuren: leucine, isoleucine en valine. Essentieel betekent hier dat ze niet door het lichaam zelf aangemaakt kunnen worden en dus uit onze voeding moeten komen.

Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten, die weer de bouwstenen zijn van onze spieren. Aminozuren zijn dus essentieel bij de herstelwerkzaamheden rondom eiwitsynthese en spieropbouw. Leucine is zelfs een van de belangrijkste aminozuren bij de eiwitsynthese in je spieren.  Het is dan ook een logische theorie dat meer inname van die essentiële bouwstenen (in de vorm van BCAA’s) er voor zorgt dat je herstelproces beter verloopt.

Verschillende onderzoeken laten ook zien dat BCAA’s inderdaad een positief effect hebben op de eiwitsynthese en spierafbraak. Maar er zijn ook onderzoeken die geen duidelijk effect kunnen aantonen. Hoe komt dat? De aminozuren die in BCAA’s zitten, zitten ook in veel eiwitrijke voeding. Eet je dus al voldoende eiwitten, dan zullen BCAA’s voor jou waarschijnlijk niet zo veel toegevoegde waarde meer hebben. Heb je echter moeite om voldoende eiwitten binnen te krijgen, of heb je een tekort? Dan zouden BCAA’s jou wel kunnen helpen.

Ik hoop dat je in deze blog antwoorden gevonden hebt op vragen die deze interessant klinkende termen bij je oproepen. Heb je nog meer vragen? Laat het ons weten en lees het antwoord in de volgende blog!

===================

Sophie van Bakel is arts in opleiding in Maastricht en gepassioneerd wielrenster. Ze gebruikt haar medische achtergrond om lezers mee te nemen in de wereld van sport en gezonde voeding.

Sophie is te volgen op haar website: sophievanbakel.nl en via Twitter: @sophievbakel

Recent stories

Spannende termen op de verpakking van je sportvoeding... maar wat betekenen ze echt? />

Spannende termen op de verpakking van je sportvoeding... maar wat betekenen ze echt?

Als het over sportvoeding gaat, dan wordt er nogal eens gestrooid met ingewikkeld klinkende termen. ...

18/09/2016

Allergieen />

Allergieen

Met de gezondheidshype van veel sporten en gezond eten komt stiekem nog een nieuwe trend opzetten: d...

11/08/2016

Sportvoeding kopen? Gebruik de checklist! />

Sportvoeding kopen? Gebruik de checklist!

Heb jij wel eens bewust gekeken wat je eet en drinkt voor, tijdens en na de sport? Sporten doe je ni...

08/08/2016

8 tips om voldoende te drinken />

8 tips om voldoende te drinken

Hier 8 tips om te zorgen dat je zonder al te veel moeite toch genoeg drinkt!

08/06/2016